Verbalisering van het getuigenverhoor
how2ask-banner-interview2

Hero subtitel


Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Maecenas massa urna, laoreet quis lacus non, dapibus bibendum metus. Phasellus non tristique eros. Nullam porta ex ac lacus efficitur suscipit.

Het getuigenverhoor in het nieuwe Wetboek van Strafvordering

Het Wetboek van Strafvordering wordt momenteel gemoderniseerd. Onderdeel daarvan is het stellen van nadere eisen aan de wijze waarop een getuigenverhoor dient te worden vastgelegd.

De kern hiervan is:

  • De verklaring van de getuige dient zoveel mogelijk in diens eigen woorden te worden opgenomen.
  • De vragen en antwoorden dienen zo volledig mogelijk te worden weergegeven.

De vraag is of deze nadere eisen ook consequenties kunnen hebben voor de particuliere onderzoekers of anderen die interviews uitvoeren waarvan de resultaten mogelijk later een rol kunnen gaan spelen in een civielrechtelijk of strafrechtelijk onderzoek.

Zelf ben ik van mening  dat het voor de private partijen belangrijk is om zoveel mogelijk aansluiting te hebben bij bestaande wet- en regelgeving. Dat is zeker het geval als die wetgeving bedoeld is om een kwaliteitsverbetering te realiseren.

Het is dan ook vanuit die optiek dat ik hier uitgebreid aandacht besteed aan het onderzoek dat door de universiteit Tilburg onlangs is ingesteld naar het getuigenverhoor in het concept – wetsvoorstel.

Het onderzoek:

De basis voor het onderzoek is de analyse geweest van 400 processen-verbaal van getuigenverhoor, waarvan er 50 van de FIOD waren. Uitgaande van de toekomstige eis dat vragen en antwoorden zoveel mogelijk te dienen worden weergegeven bleek dat bij de politie 17% van de verbalen aan deze eisen voldeed en dit bij de FIOD in vrijwel alle verbalen het geval was. Nu klinkt dat schokkender dan dat het uiteindelijk blijkt te zijn. Het bleek dat bij de politie veel getuigenverhoor een zeer kort zijn, de gemiddelde duur is 27 minuten, terwijl de helft van de verhoren 15 minuten of minder vergt. Bij die korte verhoren werd door de verbalisanten vooral een zakelijke weergave van het verhoor gebruikt. De langere verhoren werden doorgaans in vraag – antwoordvorm geverbaliseerd.

Die vraag – antwoordvorm betekent echter niet dat alle vragen en antwoorden voortaan letterlijk (volledig verbatim) moeten worden weergegeven. Dit zou betekenen dat de woorden van de getuige vertaald  mogen worden in neutrale en lopende zinnen, zolang ambtelijke frasen die duidelijk niet overeenkomen met wat de getuige heeft gezegd worden vermeden. De gestelde vragen dienen te worden weergegeven, maar bij het weergeven van de antwoorden behoudt de verbalisant de ruimte om een vorm van de redactie toe te passen, zolang hij of zij de context van het verhoor goed weergeeft.

De onderzoekers hebben vervolgens gekeken wat voor een arbeidsinspanning het zou opleveren als deze verhoren zouden worden uitgevoerd volgens de nieuwe eisen. Dat bleek erg mee te vallen, zeker omdat de politieverhoren waar het hier om ging zeer kort waren. Als ik het rapport lees dan denk ik dat het gebruik van de vraag – antwoordvorm nauwelijks extra tijd gaat kosten.

Op nationaal niveau nam de politie, gemiddeld over 2016 en 2017 in totaal 190.647 getuigenverhoren af. Als die getuigenverhoren allemaal uitgevoerd waren volgens de vraag – antwoord methode dan zou dit ergens tussen de 1,45 en 4,65 extra fte’s kosten. Dat dit wel meevalt komt dus vooral omdat de getuigenverhoren over het algemeen zeer kort zijn en de lange verhoren al vaak in de vraag – antwoordvorm worden uitgevoerd.

Het correct schriftelijk weergeven van wat een geïnterviewde, of dat nu een verdachte of een getuige is, heeft verklaard is en blijft overigens een moeizaam proces. Het omzetten van het gesproken woord naar geschreven taal zonder aan de inhoud geweld doen is een blijft lastig.

Het is niet voor niets dat in het onderzoek een sterke aanbeveling wordt gedaan voor het maken van audio opnamen van een verhoor. De verwachting is daarbij uitgesproken dat het in de toekomst waarschijnlijk mogelijk zal zijn om geluid of video-opnames automatisch om te zetten in geschreven tekst.

Maar laten we niet vergeten dat, ook al zijn er straks prima audio en video-opnamen, een rechter toch nog wel graag een schriftelijk verslag van een verhoor in het dossier zal willen hebben. Maar het is dan wel mooi dat er een audio-opname is op het moment dat er discussies gaan ontstaan over de inhoud van een afgelegde verklaring.

En uiteindelijk staat of valt de kwaliteit van een interview met de kwaliteit van de gestelde vraag en zorgvuldigheid waarmee het antwoord is vastgelegd. In beide trajecten valt nog veel vooruitgang te bereiken.

 

 


Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Google plus
Print Email